استان گيلان به عنوان يكي از زيباتــرين استان هاي كشور به لحاظ جاذبه هاي طبيعي و گردشگري ياد مي شود و سالانه ميليون هانفر گردشگر به گيلان رو مي آورند . گيلان سرزمين طلاي سبز از ديدگان بسياري از دوستــداران تاريخ و طبيعت به دور مانده است . اين استــان طبيعت و گردشگري با بيش از 14 هزار کيلومتر مربع مساحت داراي جاذبه هاي تاريخي و طبيعي کم نظيري چون جنگل هاي انبوه ، شاليزارهاي وسيع ، زيستــگاههاي پرنده ها و آبگيرها و رودها، سواحل چشم نواز درياي خزر، پارکهايي وسيع و انواع گياهان کم ياب است. جغرافياي سبز گيلان مجموعه اي است بي بديل از شاهکارها و مواهب خدادادي حاصل درياي هميشه آبي خزر تجلي يافته در آيينه امواج نيلگون کرانه هاي دل انگيز، جلگه ها، کوهپايه هاي جنگلي با گستره سبز شاليزارهاي برنج، عطر خوش مخمل سبز بوته هاي چاي، ييلاقات مصفا و رودخانه هايي زلال و پر پيچ و خم که شايد در خارج از اين استان تنها بتوان همه اين بهشت چشم را با هم تنها در رويايي شيرين تصور کرد. از سوي ديگر سيماي ميراث فرهنگي اين سرزمين به عنوان مامن اقوام آريايي از بزرگترين گاهواره تمدن و فرهنگ هزار ساله بشري است که همچنان داراي آثار ارزشمند تاريخي فرهنگي بجاي مانده ازگذشتگان، هنرهاي سنتي و صنايع دستي با قدمت هزارساله است.

صنايع در گيلان نيز از قدمت زيادي برخوردار است، که از پرورش کرم ابريشم در عهد باستان آغاز و با کشت برنج، چاي، توتون، صيد و عمل آوري انواع ماهي، توليد و صدور خاويارادامه دارد. امروز شايد کمتر ايراني و يا شايد هم کمتر گردشگر خارجي را بتوان سراغ گرفت که نام برخي از جاذبه هاي طبيعي و گردشگري گيلان چون شهرک تاريخي و باستاني ماسوله، تپه ها و جام مارليک، تالاب بين المللي بندر انزلي و يا قلعه رودخان را نشنيده باشد. جاذبه هاي گردشگري اين استان آنقدر زياد است که تقريبا جايي نيست که براي يک مسافر خالي از لطف و جذابيت باشد. شاليزارهاي برنج، خانه هاي روستايي با سقفهاي پوشيده از شالي، بازارهاي هفتگي، لباسهاي محلي، دريا و سواحل آن، باغهاي چاي و زيتون، ابنيه تاريخي، بقعه هاي امامزاده ها، آرامگاه شخصيتهاي علمي و فرهنگي و موزه و آثار باستاني همه و همه خبر از ايجاد انگيزه براي گردشگر است. اين استان علاوه بر اين جاذبه ها به برکت مهاجرت سادات علوي در قرون اوليه اسلام داراي جاذبه هاي مذهبي زيادي نيز مي باشد از برکت وجود اين بقاع متبرکه اقتصاد منطقه رونق يافته که گواه آن وجود بازارهاي محلي در کنار بقاع متبرکه است، بازارهايي که علاوه بر ارتقاء وضعيت اقتصادي مجاورين ، امکان جذب زائرن و گردشگران غيربومي را نيز فراهم مي کند که نمونه بازر آن روستاي امام زاده هاشم در منطقه سراوان است .
بارگاه رفيع سيدجلال الدين اشرف برادر امام رضا (ع) در آستانه اشرفيه، خواهر امام رضا و داناي علي در رشت، امامزاده هاشم در جاده رشت، تهران و شاهزاده ابراهيم در شفت از مهمترين مکانهاي مذهبي استان گيلان است که هر ساله پذيراي صدها زائر بومي و غير بومي است.
همچنين، آرامگاه ميرزا کوچک جنگلي در رشت، آرامگاه دکتر معين در آستانه اشرفيه، بقعه شيخ زاهد در لاهيجان، بقعه متبرکه سبز قبا، امامزاده ميرزا و پير جلودار در فومن، بقعه شيخ تاج الدين محمود خيري، مرقد مطهر امامزاده سيد قاسم (س) و سيد ابراهيم ( س) در آستارا، بقعه بي بي حوريه در انزلي و بقعه شاه شهيدان در سياهکل مکانهاي ديدني و زيارتي با جذابيتهاي خاص خويش، گردشگران را براي بازديد به سوي خود فرا مي خوانند.
استان گيلان علاوه بر آثار تاريخي و مذهبي داراي 565 هزار هکتار جنگل و 224هزار هکتار مرتع طبيعي است که مانند کمربندي سبز از سواحل چابکسر شروع و تا سواحل آستارا امتداد دارد. وجود تالابهايي مانند تالاب خطيب گوران و کهنه گوراب فومن، مرداب بندر کياشهر، مرداب استيل آستارا، تالاب بين المللي انزلي، توقفگاه و پناهگاه هزاران پرنده زيبا و رنگارنگ دريايي و قوهاي سپيد، تالاب زيباي اميرکلايه لاهيجان با انواع پرندگان دريايي، آبشار پره سره هشتپر، تالاب زيباي زربيجار با پوشش گياهي مردابي زيستگاه پرندگان مهاجر املش، تالاب سياه درويشان و نرگستان صومعه سرا مانند طاووسي زيبا پرهاي افسونگر خود را براي پذيرايي از مسافران گسترده است.

موقعيت و  وضعيت استان از نظر عملکرد دستگاههاي اجرايي تا سال 1386